Aanleiding: gedragsturing kan leiden tot onverantwoorde limieten
Consumenten kunnen grote bedragen verliezen door deelname aan online kansspelen, ook al zijn zij bij registratie wettelijk verplicht hun goklimieten in te stellen: speeltijd, stortingen en het saldo op de speelrekening. In een vooronderzoek zijn de stappen geanalyseerd die een consument doorloopt als die deze limieten instelt. Deze klantreis is uitgevoerd bij negen online kansspelaanbieders met een vergunning. Daarbij hebben de onderzoekers gedragsturende onderdelen geïdentificeerd op de aanmeldpagina. Deze onderdelen zorgen mogelijk voor een hoge limietinstelling. Om niet financieel in de problemen te komen tijdens het gokken is het van belang om passende limieten in te stellen. Hoe is dat te bevorderen?
Interventie: aanpassing van de aanmeldpagina
In opdracht van WODC heeft D&B een experiment uitgevoerd om consumenten te stimuleren verantwoorde limieten in te stellen. De controleconditie ging uit van de oorspronkelijke aanmeldpagina. De aangepaste pagina was gebaseerd op de geïdentificeerde sturende aspecten. Er waren drie interventiecondities:
- conditie 1 – hierin werd de keuzearchitectuur aangepast: open invulvelden in plaats van een drop-downmenu, de mogelijkheid om meerdere tijdslimieten (dag/week/maand) in te stellen en een toelichting op de limieten
- conditie 2 – hetzelfde als conditie 1 maar uitgebreid met woordkeuze op B1-niveau (dus eenvoudiger), een aanzet tot reflectie (“Denk goed na …”), nadruk op verliesaversie, en verlaging van het rekenvoorbeeld in verband met een ankereffect
- conditie 3 – hetzelfde als conditie 2 maar uitgebreid met een feedback-pop-up en een checkvraag of consumenten zoveel tijd en geld kunnen besteden aan gokken zonder in de problemen te komen
Methode: RCT
Nieuwe spelers (N=7981) werden bij één kansspelaanbieder aselect toegewezen aan een van de vier condities. Daarna werden ze enkele weken gevolgd. Onderzocht werd of de ingestelde limieten verschilden tussen de condities, en of consumenten hun limieten nog wijzigden. Ook werd hun gokgedrag bijgehouden.
Resultaten: wel lagere limieten, geen ander gokgedrag
De wijzigingen op de aanmeldpagina leidden tot lagere limieten voor de storting en de speeltijd (voor het saldo op de speelrekening werd geen verschil gevonden):
- Consumenten in alle drie de interventiecondities stelden significant lagere stortingslimieten in dan in de controleconditie.
- Consumenten in interventiecondities 2 en 3 stelden significant lagere speeltijdlimieten in dan in de controleconditie (voor conditie 1 gold dit niet).
Hoogte van de ingestelde stortingslimieten per conditie
Hoogte van de ingestelde speeltijdlimieten per conditie
Hoewel limieten lager werden ingesteld, veranderde het gokgedrag niet. Consumenten stortten in alle condities evenveel geld en besteedden evenveel tijd op gokwebsites. De hoogte van de limieten had in dit onderzoek dus geen relatie met daadwerkelijk gokgedrag.
Impact: aanpassing van wettelijke regeling
Limieten lijken onvoldoende effectief om onmatig gokgedrag te reguleren. Wel hebben de aanmeldpagina’s effect op de limieten. De volgende aanbevelingen zijn overgenomen in de Regeling speellimieten en bewuster speelgedrag: voorkomen van hoge voorbeeldbedragen die leiden tot hoge limieten, het instellen van open invulvelden, het gebruik van activerend taalgebruik en de weergave van eurotekens in plaats van speelmunten.
Een andere aanbeveling op basis van het hele project richt zich op wettelijke maximumlimieten. Deze limiet is na afloop van het onderzoek ingesteld op 350 euro per maand voor volwassenen en 150 euro per maand voor jongvolwassenen. Bij een hoger bedrag is er een verplicht contactmoment met de online kansspelaanbieder. Bij maandelijkse stortingen van 700 euro (300 voor jongvolwassenen) moet de kansspelaanbieder de financiële draagkracht van een speler nagaan.