Verlagen niet-gebruik aanvullende beurs onder studenten

De kennisbank biedt een overzicht van projecten binnen de (rijks)overheid waarbij gedragsinterventies wel of niet werkten. Zo kun je op eenvoudige wijze inspiratie opdoen en in contact komen met mensen die met vergelijkbare projecten bezig zijn.

Ontbreekt jouw project in dit overzicht? Laat het ons weten! Project indienen

 

In hoeverre kan het niet-gebruik van de aanvullende beurs onder studenten verlaagd worden door het sturen van e-mails met verschillende gedragstechnieken naar aankomend studenten? Een cocktail-interventie blijkt het meest effectief om dit niet-gebruik van de aanvullende beurs terug te dringen.

Onderwerp

Financiën
Onderwijs

Betrokken overheidsorganisatie(s)

Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO)
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Gebruikte gedragstechnieken

Anker
Checklist
Framing
Frictiekosten verminderen
Geheugensteuntjes
Opvallendheid
Persoonlijk maken
Sociale normen
Vereenvoudigen
Verliesaversie

A-selecte toewijzing aan condities?

Ja

Kanaal interventieconditie(s)

E-mail

Aanleiding: Onderzoek wijst op een fors niet-gebruik van de aanvullende beurs

CPB-onderzoek laat zien dat circa een kwart van de eerstejaarsstudenten in het hoger onderwijs met recht op een aanvullende beurs deze niet heeft aangevraagd (CPB, 2020). Dit niet-gebruik lijkt ook nauwelijks minder te worden gedurende het eerste studiejaar en ook niet in het tweede studiejaar. Tegelijkertijd laat het CPB zien dat circa 40 procent van de niet-gebruikers een studielening heeft. Dat suggereert dat tenminste een behoorlijk deel van de niet-gebruikers zichzelf in de vingers snijdt. De aanvullende beurs is namelijk een voorwaardelijke lening die alleen hoeft te worden terugbetaald als de student niet in 10 jaar afstudeert, terwijl een studielening altijd moet worden terugbetaald. Dit project had tot doel te onderzoeken welke (combinatie van) gedragsinterventies het niet-gebruik van de aanvullende beurs onder aankomend studenten het meest effectief kunnen verminderen.   

Interventie: vier verschillende e-mail condities gericht op eindexamenkandidaten

Uit literatuur blijken drie hoofdoorzaken voor niet-gebruik van regelingen: kennisgebrek, gepercipieerde complexiteit van een aanvraag en psychologische kosten als stigma en gepercipieerde risico’s. Er is een gerandomiseerd experiment opgezet met vijf condities, waarvan 1 conditie die geen (aanvullende) e-mail kreeg en vier e-mailcondities.

  1. De eerste e-mailconditie (genoemd basismail) betrof een e-mail met basisinformatie over de aanvullende beurs en verschillende gedragsinterventies waarmee werd getracht vooral het kennisgebrek te verlagen.
  2. De tweede e-mailconditie betrof een combinatie van de basismail en een zin die het gepercipieerde risico van het moeten terugbetalen van de aanvullende beurs trachtte te reduceren.
  3. De derde emailconditie betrof de combinatie van de basismail en een zin die de gepercipieerde complexiteit van het doen van een aanvraag trachtte te verlagen.
  4. De vierde mail betrof een combinatie van de basismail met de bovenstaande leenangstreductie- en complexiteitsreductietechnieken.

Onderstaande tabel vat de verschillende condities en gebruikte technieken samen.

De meest uitgebreide mail (de cocktail-conditie) zag er als volgt uit.

Methode: RCT

De populatie bestond uit de totale groep potentieel aankomende studenten die begin mei nog geen aanvraag voor de aanvullende beurs had gedaan en al bekend waren bij DUO vanwege een aanvraag voor de 18+-toelage voor scholieren. Deze groep werd willekeurig over 5 condities verdeeld. Na twee maanden werd per conditie gemeten (i) of zij een aanvraag deden voor de aanvullende beurs en (ii) of deze toegewezen werd en (iii) zo ja, voor welk bedrag. Ook is gekeken naar of (iv) een lening is aangevraagd, (v) en zo ja, voor welk bedrag een lening is aangevraagd, en (vi) voor welk bedrag een lening is toegewezen. Met behulp van probit-regressies zijn effecten van de verschillende interventies geschat. Hierbij werd gecontroleerd voor verschillende achtergrondvariabelen van de scholieren.

Resultaat: 25% meer aanvragen en 20 % meer toekenningen

Twee maanden na de interventie blijkt de combinatie van de basisinformatie, de leenangstinterventie en de complexiteitsinterventie het meest effectief in het verhogen van de aanvragen voor en toewijzingen van de aanvullende beurs. De kans op een aanvraag stijgt met een kwart ten opzichte van een situatie zonder mail en met 10% ten opzichte van de basismail-conditie. Bij toewijzingen gaat het om een 20 procent hogere kans ten opzichte van een situatie zonder mail en een 16% hogere kans ten opzichte van de basismail. Zie voor de beschrijvende statistieken de figuur hieronder. Het positieve effect op het gemiddeld toegewezen bedrag aan aanvullende beurs is ruim 5,50 euro, wat neerkomt op een stijging van 20 procent ten opzichte van een situatie zonder mail, vergelijkbaar met het relatieve effect op de kans op toewijzing.

Een ander opvallend resultaat is dat de kans op het aanvragen van een lening door de cocktailinterventie is gedaald met 6 procent van 21,6 naar 20,3 procent. Dit effect is in omvang vergelijkbaar met het effect op de kans op toewijzing van een aanvullende beurs van +1.2 procentpunt. De schatting van het effect op het toegewezen gemiddelde leenbedrag voor de eerste maand van recht op studiefinanciering is een afname met 10 euro, ofwel een relatieve afname van 9 procent. Er lijkt dus sprake van een afruil tussen de toegewezen aanvullende beurs (hoger) en de toegewezen studielening (lager) als gevolg van de cocktailinterventiemail. Dit heeft een gunstig verwacht effect op het bedrag dat de studenten na afloop van hun studie moeten gaan terugbetalen.

*** p<0.01, ** p<0.05, * p<0.10 (alle verschillen ten opzichte van geen mail)
n=22558
Figuur: verschil in % aanvragen en toewijzingen van aanvullende beurs tussen controlegroep (geen e-mail) en vier e-mail-conditiegroepen na 2 maanden

Impact: meest effectieve interventie herhalen op grotere groep niet-aanvragers

Het voornemen is (d.d. december 2020) om de meest effectief gebleken interventie, de cocktailinterventie, in grote lijnen te herhalen op een veel grotere groep niet-aanvragers in 2021. Daarnaast wordt gekeken naar andere mogelijkheden om niet-gebruik terug te dringen, zoals een verkenning van het proactief informeren van studenten over hun recht op een aanvullende beurs, een aantal gerichte aanpassingen in het aanvraagscherm van studiefinanciering in MijnDuo en aanpassingen in informatie op de website van DUO over de aanvullende beurs.

Kosten en baten

De marginale kosten van de gedragsmails waren nagenoeg nul omdat het om het verzenden van een e-mail gaat. De eenmalige ontwikkelkosten waren ook verwaarloosbaar omdat het project is gerealiseerd zonder externe inhuur van gedragsexpertise.

De baten voor de studenten van de cocktailmail (= meest effectieve mail) bedragen een 25 duizend euro hogere toekenning van de aanvullende beurs voor de maand september (=4430 studenten die gemiddeld een 5.5 euro hogere toekenning hebben). Op jaarbasis zou dit onder de aanname van in de tijd stabiele effecten neerkomen op een 295 duizend euro hogere toekenning van de aanvullende beurs.   

Contact

Marc van der Steeg, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

 

Afbeeldingen

Twitter

Cookie-instellingen